Auteur: Pablo van Klinken

Ervaren jurist en ondernemer. Schrijft over juridische onderwerpen voor diverse websites. Hij schrijft over notariële zaken. Ook bestuurslid bij de stichting Allemansrecht die het recht toegankelijk wil maken.

Ontvangt de executeur een vergoeding bij een negatieve erfenis?

De nalatenschap bevat meer schulden dan bezittingen. Ontvangt de executeur dan nog loon?

De executeur ontvangt het executeursloon uit de boedel. Als er niets in de boedel zit, ontvangt de executeur geen loon.

De vergoeding van de executeur

vergoeding

De executeur kan recht hebben op een vergoeding voor de verrichte werkzaamheden. Staat er in het testament geen vergoeding, dan is er per definitie geen betaling.

Er zijn verschillende soorten vergoedingen. De vergoeding komt altijd uit de boedel van de erflater. Als er niets overblijft van de boedel, kan het executeursloon niet worden uitgekeerd. Het is voor de executeur daarom van belang om van tevoren een inschatting te maken van de boedel. Als direct duidelijk is dat er meer schulden dan bezittingen zijn, en het afhandelen van de nalatenschap is veel werk, dan kan het zijn dat de executeur dit niet zonder aparte vergoeding wil doen.

Dat kan het geval zijn bij grote erfenissen. Dus waar veel vermogen is, maar ook veel schulden zijn. Of bij een erfenis waar veel erfgenamen zijn. De executeur moet dan achterhalen wie de erfgenamen zijn. Dat kan veel tijd in beslag nemen.

Negatieve erfenis

Een negatieve erfenis is een erfenis met meer schulden dan bezittingen. Wat er dan overblijft van de nalatenschap zijn de schulden. Als de erfgenamen zuiver hebben aanvaard, zijn zij aansprakelijk voor het betalen van de schulden.

Het executeursloon is ook een schuld uit de erfenis. De erfgenamen zijn dan aansprakelijk voor het betalen van het executeursloon. Dit is geregeld in artikel 4:7 lid 1 sub d van het Burgerlijk Wetboek.

Hebben de erfgenamen beneficiair aanvaard of verworpen? Dan zijn ze niet aansprakelijk voor het voldoen van de schulden. Dat geldt dan ook voor het executeursloon.

Lees meer over Financiën

Een goed doel als erfgenaam

Hoe handel ik een erfenis af als de erfgenaam een goed doel is?

Een goed doel zal de erfenis altijd beneficiair aanvaarden. Dit is om te voorkomen dat zij aansprakelijk zijn voor de schulden. De executeur zal in dat geval een boedelbeschrijving moeten opstellen.

Nalaten aan een goed doel

De erflater kan via een testament een goed doel tot erfgenaam benoemen of een legaat nalaten aan de organisatie. Als de organisatie de ANBI status heeft, scheelt dat veel erfbelasting. Het is de taak van de executeur om legaten uit te keren, ook als het een goed doel betreft.

goed doel

Het goede doel staat in het testament beschreven. Het is belangrijk dat het goede doel duidelijk staat omschreven in het testament. Enkel ‘de dierenbescherming’ is onvoldoende. Het is dan niet duidelijk of dit een regionale of landelijke organisatie is.

Een goed doel als erfgenaam

Goede doelen mogen nooit een erfenis zuiver aanvaarden. Vaak zal in de statuten staan dat zij dit beneficiair moeten aanvaarden. Het risico is namelijk dat er schulden in de erfenis zitten waar het goede doel dan door zuivere aanvaarding aansprakelijk voor is. Dit willen zij natuurlijk voorkomen. Bij beneficiair aanvaarden kan het goede doel nog besluiten om toch te verwerpen.

Let wel op! Op het moment dat een erfgenaam beneficiair gaat aanvaarden, moet er een vereffening plaatsvinden. In eerste instantie vervalt de bevoegdheid van de executeur dan. De executeur kan dit voorkomen door een ruimschoots voldoende verklaring af te leggen.

Het gevolg hiervan is dat de executeur een boedelbeschrijving moet maken. Dit is meer werk voor de executeur. Op deze manier heeft het goede doel wel de zekerheid dat ze niet aansprakelijk wordt gesteld voor eventuele schulden.

Legaat voor een goed doel

Een goed doel kan ook een legaat krijgen in het testament. Het voordeel van een legaat is dat het goede doel dit altijd kan aannemen. Er zijn namelijk in het algemeen geen verplichtingen aan verbonden. Het legaat gaat bovendien voor op de erfdelen van de andere erfgenamen. Dus bij de afwikkeling van de erfenis betaalt de executeur eerst de legaten en dan de erfdelen.

In bepaalde gevallen kan het wel voorkomen dat er een last is verbonden aan het legaat. Het is aan de executeur om het goede doel hier goed over te informeren. Ook in dat geval kan het goede doel besluiten af te zien van het legaat.

Een voorbeeld is een legaat van een schilderij onder de last dat dit permanent tentoongesteld moet worden in het museum. Veel musea zullen deze last niet willen aanvaarden.

De ANBI status

Een goed doel kan de ANBI status hebben. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Als een organisatie deze status heeft is zij vrijgesteld van het betalen van erfbelasting.

Een goed doel kan ook de SBBI status hebben. Dat staat voor Sociaal Belang Behartigende Instelling. Deze status vragen zij aan per schenking of erfenis. Als de aanvraag wordt goedgekeurd door de Belastingdienst, heeft de organisatie in dit geval ook een vrijstelling van de erfbelasting.

Heeft de organisatie geen ANBI status en ook geen SBBI status? Dan moet er wel erfbelasting worden afgedragen.

Wat is de taak van de executeur in deze?

De executeur moet het goede doel aanschrijven met de melding van ofwel een erfstelling dan wel een legaat. Hierbij moet de executeur het goede doel wijzen op de risico’s en eventuele verplichtingen zoals een last. Hierna moet het goede doel schriftelijk aan de executeur melden wat haar standpunt is.

Lees meer over Verdieping

Lees meer over Formele Zaken

Bevoegd bij onbekende erfgenaam?

Is de executeur bevoegd om de erfenis af te wikkelen als er onbekende erfgenamen zijn?

Ja, de executeur is bevoegd om de erfenis af te wikkelen als hij zijn benoeming tot executeur heeft aanvaard. Het is de taak van de executeur om ervoor te zorgen dat alle erfgenamen ontvangen waar ze recht op hebben. Ook met een onbekende erfgenaam kan de executeur aan zijn taken beginnen.

Executeur bevoegd bij onbekende erfgenamen?

onbekende

Een executeur wordt in een testament van de erflater benoemd. De executeur moet deze benoeming aanvaarden of verwerpen.

Is de executeur ook bevoegd als nog niet alle erfgenamen bekend zijn? Ja, ook als er nog onbekende erfgenamen zijn, is de executeur bevoegd. Het is aan de executeur om uit te zoeken wie de erfgenamen zijn.

Executeur bevoegd na aanvaarding

De executeur is bevoegd om alle werkzaamheden uit te voeren, ook als nog niet alle erfgenamen bekend zijn. De executeur moet er uiteindelijk wel voor zorgen dat iedere erfgenaam krijgt waar hij of zij recht op heeft. Bij onvindbare erfgenamen is een verdeling van de erfenis niet mogelijk. In dat geval kunt u aan de rechtbank verzoeken om een vereffenaar of bewindvoerder aan te wijzen. De vereffenaar heeft als taak om alle erfgenamen te vertegenwoordigen. Dus ook de erfgenamen die onvindbaar zijn. De bewindvoerder treedt op namens de onvindbare erfgenamen.

Verklaring van erfrecht

Als de executeur zeker wil weten wie de erfgenamen zijn, dan kunt u de notaris een verklaring van erfrecht op laten stellen. Dat is bijvoorbeeld het geval als in het testament de erfgenamen niet bij naam staan genoemd, maar bijvoorbeeld alleen ‘mijn kinderen’. De notaris kan dan een onderzoek doen in verschillende Nederlandse registers en verklaren wie de erfgenamen zijn. Het voordeel voor de executeur is ook dat de verantwoordelijkheid hiermee verschuift naar de notaris die de verklaring opstelt. Nadat de notaris de verklaring van erfrecht heeft opgesteld, mag iedereen erop vertrouwen dat die informatie juist is.

Lees ook of een verklaring van executele altijd nodig is.

Lees meer over Formele Zaken

Mag een executeur legaten afgeven?

Mag een executeur legaten afgeven?

De bevoegdheden van de executeur zijn in het testament opgenomen. Meestal heeft de executeur de bevoegdheid om legaten af te geven aan de legatarissen. Als dat expliciet in het testament staan, dan is de executeur verplicht om de legaten af te geven.

Hoe gaat een executeur om met legaten?

In een testament kunnen legaten zijn opgenomen. Een legaat, vaak een geldbedrag, kan zijn opgenomen voor een organisatie of persoon. Legaten kunnen ook heel groot zijn, zoals de eigen woning die als legaat naar de nieuwe partner gaat. Wie mag dat legaat afgeven? Hoe moet de executeur omgaan met legaten? Wie heeft recht op informatie en op welke informatie dan precies?

De executeur en legaten afgeven

legaten

In het testament kan zijn bepaald dat de erflater één of meerdere legaten wil afgeven. De executeur die de nalatenschap afhandelt kan deze legaten afgeven als die bevoegdheid in het testament is opgenomen. De executeur heeft hier geen toestemming van de erfgenamen voor nodig. Ook niet als de executeur zelf een legaat ontvangt.

Een legaat wil zeggen dat de ontvanger een concreet geldbedrag of een goed uit de erfenis ontvangt. Legaten zijn schulden van de nalatenschap. Deze moeten dus eerst worden voldaan voordat de executeur de erfenis kan verdelen over de erfgenamen.

Lees ook: Wat zijn de bevoegdheden van de executeur?

Mogen de erfgenamen ook het legaat afgeven?

Als er een executeur is benoemd zijn de erfgenamen niet bevoegd om legaten af te geven. Ook niet als de executeur zijn executeurstaak nog niet heeft aanvaard en/of nog niet begonnen is met de executeurstaken.

Het kan vriendelijk lijken om vast een legaat uit te keren. Denk aan een geldbedrag voor het goede doel. De erfgenamen kunnen dat niet betalen, het is voorbehouden aan de executeur.

Als in het testament staat dat de executeur niet de bevoegdheid heeft om legaten af te geven, dan mogen de erfgenamen wel zelf het legaat afgeven. Maar in de meeste gevallen zal deze bevoegdheid bij de executeur liggen.

Informatieplicht van de executeur

De executeur moet de legatarissen op de hoogte stellen van het legaat. De executeur moet de legatarissen dus aanschrijven en hen informeren over het bestaan van het legaat. De legatarissen moeten dan aangeven of zij het legaat willen aanvaarden of niet.

Het kan zijn dat de executeur het adres van de legataris niet kan achterhalen. In dat geval kan de executeur via de kantonrechter een nasporing of oproeping van de legataris verzoeken.

Als de legataris niet is aangeschreven kan de executeur de erfenis niet afhandelen. Het is dan niet duidelijk of de legataris het legaat wil aanvaarden of niet. Als de executeur het bedrag uitkeert aan de erfgenamen lopen zij het risico dat zij dit later moeten terugbetalen.

De legataris kan aan de executeur vragen hoe hoog het legaat is en het deel van het testament opvragen waarin dat is genoemd. De legataris heeft dus geen recht op inzage in het hele testament. Legatarissen ontvangen ook geen informatie vragen over de verdere afhandeling van de erfenis. Alleen over het gedeelte dat voor de legataris van belang is, dus het legaat, kan hij of zij informatie opvragen.

Hier leest je meer over de informatieplicht van de executeur naar de erfgenamen: Wat is de informatieplicht van de executeur?

Lees meer over Formele Zaken

Wat is mijn vergoeding als executeur?

Ontvang ik als executeur een vergoeding voor mijn werkzaamheden?

De executeur ontvangt uitsluitend een vergoeding als de erflater dat heeft bepaald in het testament. De executeur ontvangt niet altijd een vergoeding.

De executeursvergoeding

Het afhandelen van een erfenis kan veel tijd kosten. Er moet in kaart worden gebracht wie de erfgenamen zijn, hoe de nalatenschap van de erflater eruit ziet en hoe deze moet worden verdeeld. Hoe groter de erfenis en hoe meer erfgenamen, hoe meer werk het is voor de executeur. De executeur kan daarom in bepaalde gevallen aanspraak maken op een vergoeding van de gemaakte kosten en voor de verrichte werkzaamheden. Er zijn verschillende mogelijkheden:

  • Geen vergoeding. Dat is meestal het geval als de executeur een vriend of familielid is van de overledene.
  • Wettelijke beloning: De wettelijke beloning is 1% van het vermogen van de erflater op het moment van overlijden. De wettelijke beloning is geregeld in artikel 4:144 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek.
  • Gebruikelijk uurtarief: De erflater kan een professionele executeur hebben benoemd. Deze maakt gebruik van een uurtarief. Dat geldt voor professionele executeurs, notarissen of accountants. Als de erflater dat in het testament heeft opgenomen kan de executeur al zijn uren declareren. Hier is geen controle op, want de executeur declareert dit zelf bij de boedel. De erfgenamen kunnen de executeur wel vragen om verantwoording af te leggen.
  • Vast bedrag. De erflater kan in het testament ook een vast bedrag hebben opgenomen.

Wanneer heb ik recht op een vergoeding?

vergoeding

De executeur heeft niet altijd recht op een vergoeding. De erflater moet dit in het testament nadrukkelijk hebben opgenomen. De erflater is hier vrij in. Het kan voorkomen dat er in het testament niets is bepaald over een beloning. Als er in het testament niets is bepaald over een executeursloon, dan heeft de executeur automatisch recht op de wettelijke beloning. Dat is 1% van het vermogen van de erflater op het moment van overlijden. Dit kan tot discussie leiden tussen de executeur en de erfgenamen. In een goed testament staat nadrukkelijk of de executeur wel of geen beloning ontvangt.

Ook niet achteraf toch een vergoeding?

Als de erflater het executeursloon heeft uitgesloten, kan de executeur naderhand geen aanspraak maken op een executeursloon. In bepaalde gevallen kan een beloning wel redelijk zijn. Het kan voor de executeur van belang zijn om van tevoren te weten of hij of zij een executeursloon ontvangt. Dit kan een doorslaggevende reden zijn om de benoeming wel of niet te aanvaarden. Als executeur is het dus verstandig om vooraf na te gaan of er een beloning is toegekend.

De executeur kan wel aanspraak maken op een onkostenvergoeding. Dus kosten die zijn gemaakt bij de uitvoering van de executeurstaken. Dat kan niet in een testament zijn beperkt.

Een redelijke vergoeding

De wettelijke beloning van 1% kan in bepaalde gevallen onredelijk zijn. Dat kan zijn omdat het een grote erfenis is met veel erfgenamen en legaten, maar met weinig vermogen. De beloning is dan laag, maar er moet veel werk verricht worden.

Het kan ook andersom zijn. Dat de erfenis veel vermogen bevat, maar dat er maar een paar erfgenamen zijn. De executeur krijgt dan een hoge beloning, voor veel minder werk.

De erfgenamen kunnen hier geen bezwaar tegen maken, omdat de erflater het zo heeft bepaald.

Zoek uit wat de vergoeding is

Als executeur is het verstandig om van tevoren na te gaan of er een executeursvergoeding is of niet. Doe dit voordat je de benoeming tot executeur aanvaardt. De werkzaamheden kunnen behoorlijk oplopen, en zonder vergoeding is niet iedereen bereid om dit op zich te nemen. De onkosten (reiskosten, telefoonkosten, ect.) kan de executeur van de boedel afhalen.

De executeursvergoeding komt ook voor rekening van de boedel, maar is niet aftrekbaar van de erfbelasting. De erfgenamen betalen hier dus belasting over.

De executeur is niet verplicht om de benoeming te aanvaarden, ook niet als er wel een beloning is toegekend. De executeur is namelijk verantwoordelijk voor de afhandeling van de erfenis en hier zitten ook verantwoordelijkheden aan vast. Lees bijvoorbeeld ook: Executeur loopt risico met de erfbelasting.

We schreven een apart artikel over de vergoeding bij negatieve erfenis.

Wie betaalt de executeurskosten? Erfbelasting

De onkosten komen voor rekening van de boedel. Dit kan worden gezien als een schuld uit de erfenis. De executeursbeloning wordt ook voldaan uit de boedel, maar hier moet wel eerst erfbelasting over worden betaald door de erfgenamen. De erfgenamen betalen dus erfbelasting over de hele erfenis voordat het loon van de executeur eraf gaat.

Erfbelasting uitbesteden

Je kunt als executeur ons inschakelen om de aangifte erfbelasting te verzorgen. Onze fiscalisten van erfbelastingexpert.nl stellen tientallen aangiftes per maand op. Voor een vaste lage prijs stellen wij de aangifte op. Dankzij onze deskundigheid weet je zeker dat je niet teveel erfbelasting betaalt. Dat is, zeker gelet op de aansprakelijkheid van de executeur, een prettige bijkomstigheid.

Lees alles over de aangifte erfbelasting

Inkomstenbelasting over executeursvergoeding

Voor de executeur geldt dat hij of zij inkomstenbelasting betaalt over het executeursloon als de executeur de werkzaamheden beroepshalve verricht. Dat geldt bijvoorbeeld voor een notaris die een erfenis afwikkelt of een professionele executeur.

Een executeur die de werkzaamheden niet beroepsmatig verricht, is in beginsel geen inkomstenbelasting verschuldigd. Een executeur die tevens erfgenaam of legataris is, en de werkzaamheden niet beroepsmatig verricht, is geen inkomstenbelasting verschuldigd. Dit is besloten door het Ministerie van Financiën.

Ontvangt een gevolmachtigde ook een beloning?

Het kan zijn dat er geen executeur is, maar dat de erfgenamen iemand een volmacht geven om de erfenis af te handelen. Deze gevolmachtigde ontvangt in beginsel geen beloning voor de verrichtte werkzaamheden. De erfgenamen kunnen wel met elkaar besluiten dat de gevolmachtigde wel een beloning ontvangt. Maar dit kunnen zij niet aftrekken van de erfbelasting. Hier moet dus alsnog belasting over worden betaald en komt ook in mindering op de erfdelen.

Stel zelf je onderhandse boedelvolmacht op

Geen geldige of bruikbare benoeming van een executeur? Toch met verschillende erfgenamen. In dat geval is een boedelvolmacht sterk aan te bevelen. Vraag je een verklaring van erfrecht aan, dan nemen wij die volmacht op in de verklaring. Heb je geen verklaring van erfrecht nodig? Dan kunnen jullie onderling iemand aanwijzen als gevolmachtigde. Die is dan formeel bevoegd de zaken in de nalatenschap af te handelen. Dat is niet hetzelfde als dat die persoon per se alles moet uitvoeren. Het is de formele mogelijkheid dat één persoon handtekeningen kan zetten in plaats van alle erfgenamen gezamenlijk.

Stel boedelvolmacht op

Lees meer over Financiën

De langstlevende als executeur

Waar moet ik op letten als ik executeur ben van mijn partner?

Als langstlevende ben je vaak in een testament aangewezen als executeur. Je kunt dan ook erfgenaam zijn. Belangrijk is dat je goed in kaart laat brengen wat jouw bevoegdheden exact zijn.

De langstlevende partner als executeur

Langstlevende

In een testament kan de langstlevende partner tot executeur zijn benoemd. De erflater heeft de bevoegdheid om de nalatenschap af te handel dan bij zijn of haar partner gelegd. De erflater kan de executeur verschillende bevoegdheden geven. De bevoegdheden kunnen beperkt zijn of juist heel uitgebreid.

De langstlevende partner als executeur heeft vaak ruime bevoegdheden. Dat is handig, omdat de partner dan alle besluiten zelfstandig kan nemen. De executeur kan wel overleggen met de andere erfgenamen, maar dat is niet verplicht. Op deze manier kan de langstlevende een nalatenschap vlot afwikkelen.

Voorbeeld

Twee ouders hebben drie kinderen. Een van beide ouders overlijdt en heeft de andere ouder aangewezen als executeur met een afwikkelingsbewind. Nu kan die langstlevende ouder zelf bepalen hoe zij het leven verder vorm wil geven. Natuurlijk kan zij overleggen met de kinderen. Uiteindelijk heeft zij echter juridisch nu de touwtjes in handen.

Executeur en erfgenaam

De langstlevende heeft meestal het recht op (een deel van) de erfenis. De andere erfgenamen, zoals kinderen, hebben een vordering op de langstlevende. Pas nadat deze partner is overleden kunnen zij hun vordering opeisen. De partner heeft in de rol als erfgenaam dus ook al de bevoegdheid om de erfenis af te handelen. Maar de partner moet dit dan in overleg doen met andere erfgenamen. Let op! In het testament kan iets anders zijn bepaald.

De langstlevende partner kan erfgenaam en executeur zijn. Het is van belang om deze bevoegdheden uit elkaar te houden. In het testament of de executeursbenoeming staat beschreven welke bevoegdheden de executeur heeft. Voert de partner deze bevoegdheden uit, dan handelt hij of zij als executeur, niet als erfgenaam. Heeft de executeur een bepaalde bevoegdheid niet? Dan ligt die bevoegdheid bij de erfgenamen. Hier moeten zij dan gezamenlijk over beslissen.

Lees ook: Wat zijn de bevoegdheden van de executeur?

Waarom de partner als executeur aanwijzen?

Als de langstlevende partner is aangewezen als executeur, dan kan de partner de erfenis zelfstandig afhandelen. De partner hoeft dan niet te overleggen met de kinderen en eventueel andere erfgenamen. Dat zorgt ervoor dat de nalatenschap sneller kan worden afgehandeld. De executeur neemt alle beslissingen en is degene die met de bank en verzekeringsmaatschappijen contact opneemt.

De langstlevende partner is niet verplicht om de bevoegdheid tot executeur te aanvaarden.

Langstlevende is niet de executeur

Het kan voorkomen dat de erflater iemand anders tot executeur heeft benoemd. De langstlevende partner kan die executeur niet weigeren. De partner moet een goede reden hebben om tegen deze executeur op te komen. Een incidentele onenigheid, of het feit dat de partner niet goed met de executeur kan opschieten, is niet voldoende. De erflater heeft gekozen voor deze specifieke persoon en de nalatenschap toevertrouwd aan de executeur. Die wens moet ook zoveel mogelijk worden gerespecteerd door de nabestaanden. De partner moet de executeur dus dulden en de keus van de erflater respecteren. Dat geldt ook voor andere erfgenamen, zoals de kinderen van de erflater.

Bevoegdheden

In het testament staan de bevoegdheden van de executeur. De executeur hoeft in beginsel geen toestemming van de partner of andere erfgenamen te vragen voor het uitvoeren van die bevoegdheden. De partner kan in sommige gevallen bezwaar maken tegen handelingen van de executeur. Bijvoorbeeld als de executeur de gezamenlijke woning wil verkopen. De partner kan hiervoor naar de kantonrechter. De executeur moet dan kunnen onderbouwen waarom bijvoorbeeld de woning verkocht moet worden. Meer informatie hierover is te vinden op rechtspraak.nl.

Verklaring van executele

Als de partner tot executeur is benoemd is het niet altijd nodig om een verklaring van executele aan te vragen. In sommige gevallen kan de bank, een verzekeringsmaatschappij of andere instelling er wel om vragen.

Lees meer over Formele Zaken

Wat moet er precies in de boedelbeschrijving staan?

Wat moet er in de boedelbeschrijving staan?

De boedelbeschrijving is het eindverslag van de executeur. Je moet zorgen dat inzichtelijk is wat er in de nalatenschap zit aan schulden en bezittingen. De beschrijving is ook van belang voor eventuele schuldeisers.

Wat is een boedelbeschrijving?

boedelbeschrijving

Een boedelbeschrijving is een schriftelijk stuk waarin staat beschreven hoe de nalatenschap eruitziet. Daarin staat welke goederen in de nalatenschap zitten en wat de waarde daarvan is. Daarnaast staat erin welke schulden in de nalatenschap zitten.

Een boedelbeschrijving is bij de meeste nalatenschappen niet nodig. Het is wel nodig als de erfenis beneficiair is aanvaard of als er minderjarige erfgenamen zijn. Beneficiair aanvaarden is het aanvaarden van een erfenis onder voorbehoud van een boedelbeschrijving. Als er dan meer schulden dan bezittingen blijken te zijn, zijn de erfgenamen niet aansprakelijk voor die schulden. Voor minderjarigen geldt dat zij niet zelfstandig de erfenis kunnen aanvaarden. Dat doet hun wettelijke vertegenwoordiger, in de meeste gevallen de ouder. Dat is om de minderjarige te beschermen tegen eventuele schulden.

Voor een beschrijving is geen notariële akte nodig. Deze kan dus onderhands worden opgesteld door de erfgenamen of een executeur. U hoeft dus niet langs de notaris. Als de erfenis beneficiair is aanvaard, moet de executeur wel langs de rechtbank. Dit doe jij, of de erfgenaam zelf, door een verklaring af te leggen bij de rechtbank.

Als er een executeur is aangewezen, maakt de executeur de boedelbeschrijving op. Het opstellen van de beschrijving kan tot de bevoegdheden van de executeur behoren. Lees ook: Wat zijn precies de bevoegdheden van de executeur?

De rechtbank kan ook een vereffenaar hebben benoemd. In dat geval is deze persoon verantwoordelijk voor de vereffening van de nalatenschap, en voor het opstellen van de beschrijving. Als er een vereffenaar is aangewezen, vervalt de bevoegdheid van de executeur. De weg hieromheen is de ruimschoots voldoende verklaring.

Wat staat er in de beschrijving?

Een boedelbeschrijving begint met de gegevens van de overledene; de naam, geboortedatum en -plaats, overlijdensdatum en de laatste woonplaats. Daarna wordt er opgenomen of de overledene was getrouwd en wie de erfgenamen zijn.

De boedelbeschrijving: bezittingen

Vervolgens komt er een opsomming van de bezittingen van de overledene en de waarde van deze bezittingen. Als er een woning in de nalatenschap zit, kan de waarde worden vastgesteld aan de hand van een taxatie of door gebruik te maken van de WOZ-waarde. Denk bij bezittingen ook aan bijvoorbeeld een auto, sieraden of schilderijen.

In de boedelbeschrijving hoeft niet alles precies omschreven te staan. Een algemene omschrijving is voldoende, met de waarde daarbij. Het is bijvoorbeeld voldoende om op te schrijven: set van 6 stoelen + eettafel. Voor specifieke goederen met meer waarde is het wel van belang om deze duidelijk te omschrijven. Bijvoorbeeld voor schilderijen en sieraden. De executeur kan eventueel ook foto’s toevoegen van de goederen.

De boedelbeschrijving: schulden

Daarna komt een opsomming van de schulden. Dit kunnen doorlopende kosten zijn, bijvoorbeeld van de huur of abonnementen. Door deze zo snel mogelijk op te zeggen voorkom je dat deze kosten onnodig oplopen. Maar denk hierbij ook aan een hypotheekschuld, belastingschulden, schenkingen op papier, leningen en de kosten van de uitvaart.

Op rechtspraak.nl staat een model voor de boedelbeschrijving. In dit model vul je de gegevens van de overledene in en de bezittingen en de schulden. Zoals hierboven ook beschreven.

Afgeloste hypotheek

Een afgeloste hypotheek is een bijzondere schuld. In het Kadaster kan deze hypotheek nog genoteerd staan. Daarmee is het zekerheidsrecht van de bank nog intact. Tegelijk staat er dan geen schuld tegenover. Een afgeloste hypotheek kan het beste worden doorgehaald.

Wij kunnen helpen met het royement

Zit er in de nalatenschap een hypotheek? Kijk of deze is afgelost. In dat geval kun je de hypotheek laten royeren. De woning is dan zonder inschrijving van hypotheek. Je kunt een dergelijk royement tegen zeer lage kosten en snel door ons laten verzorgen.

Vraag een royement aan

Boedelbeschrijving voor schuldeisers

De boedelbeschrijving kan ook van belang zijn voor eventuele schuldeisers. De executeur moet schuldeisers aanschrijven om hun vordering te controleren. Deze vorderingen komen ook in de beschrijving te staan.

De schuldeisers kunnen aan de hand van de beschrijving zien of er een positief saldo is en of er bezittingen zijn die verkocht kunnen worden om hun vordering te kunnen voldoen. Via het boedelregister kan een schuldeiser opzoeken met wie zij contact kunnen opnemen voor inzage in de boedelbeschrijving.

Lees meer over Formele Zaken

Lees meer over Financiën

Let op bij een erfenis met onterfde kinderen

Waar moet een executeur op letten bij onterfde kinderen?

Een testament bevat de onterving van één of meer kinderen. De executeur moet hiermee omgaan. Er is geen wettelijke informatieplicht, toch kan het verstandig zijn om de onterfde(n) wel te informeren.

Onterfde kinderen

Onterfde

Een kind kan alleen onterfd worden in een testament. De executeur zal dus eerst het testament moeten beoordelen. Is er geen testament, dan is het kind niet onterfd. Als de erflater alleen heeft gezegd dat het kind is onterfd, of het zelf ergens heeft opgeschreven, is dat niet voldoende. Het moet in een testament staan, opgesteld door een notaris.

Als executeur kunt u hiermee te maken krijgen. Waar moet de executeur dan op letten? Zorg dat u zeker weet dat het kind is onterfd. De executeur heeft dan een keus; het onterfde kind op de hoogte stellen, of juist niet. Het niet op de hoogte stellen heeft wel een bepaald risico. U weet dan niet of het kind de legitieme portie wil opeisen of niet. Dat maakt het lastig om de erfenis af te handelen.

De legitieme portie

Wat is de legitieme portie? De legitieme portie is de helft van het erfdeel dat het kind zou krijgen als hij of zij niet onterfd was. Zou het kind bijvoorbeeld 1/4 deel krijgen zonder onterving? Dan kan het kind nu 1/8 deel opeisen. Hieronder leest u hoe u de legitieme portie kunt berekenen.

Zit er onroerend goed in de erfenis, zoals een woning? Dan kan het onterfde kind alleen aanspraak maken op de waarde van het onroerend goed, niet op het onroerend goed zelf. Zij hebben dus alleen recht op een vordering in geld en nooit in spullen of onroerend goed.

De wettelijke regels over de legitieme portie zijn te vinden in de artikelen 63 en verder van boek 4 van het Burgerlijk Wetboek.

Aanspraak maken op de legitieme portie

Het onterfde kind heeft 5 jaar de tijd op de legitieme portie op te eisen. De termijn gaat lopen op het moment van het overlijden. Na die termijn kan er geen aanspraak meer worden gemaakt op de legitieme portie. Door het opeisen gaat de wettelijk termijn lopen voor het vervallen van een aanspraak, van twintig jaar. Een belanghebbende kan aan de kantonrechter ook een kortere termijn vragen voor het opeisen.

Opeisen is iets anders dan uitbetalen. De legitieme portie kan pas worden uitbetaald zes maanden ná het overlijden. Het onterfde kind kan wel voor die tijd de legitieme portie opeisen, dus kenbaar maken dat hij of zij er aanspraak op wil maken.

Hier kan een uitzondering op worden gemaakt. Dat is het geval als er een langstlevende beding is opgenomen in het testament. In dat geval kan de legitieme portie pas worden uitbetaald nadat de langstlevende partner is overleden. Voor de executeur is het wel van belang om de legitieme portie alvast te berekenen, zodat daar later geen discussie over kan ontstaan.

De legitieme portie berekenen

Het berekenen van de legitieme portie kan ingewikkeld zijn. Om de legitieme portie te kunnen berekenen heeft u de legitimaire massa nodig. De executeur berekent de waarde van de erfenis. Hier worden bepaalde giften bij opgesteld en gaan de schulden vanaf. Dat gaat dan om schulden van de erflater, maar ook de kosten van de uitvaart, de beloning van de executeur en/of vereffenaar en legaten die in het testament zijn opgenomen.

Voor de legitimaire massa is het van belang om bepaalde giften hier weer bij op te tellen. Op deze manier kan het onterfde kind niet teveel worden benadeeld. Het gaat hierbij om de volgende giften:

  • giften die zijn gedaan om de legitimaris te benadelen;
  • giften die herroepen kunnen worden;
  • de giften die zijn gedaan aan een afstammeling van de overledene;
  • schenkingen op papier;
  • overige giften die binnen vijf jaar voor het overlijden zijn gedaan.

Wat niet onder de giften valt zijn de gebruikelijke giften. Dit zijn bijvoorbeeld verjaardagscadeaus of studiegeld. Deze giften hebben geen invloed op de erfenis en mogen niet worden meegenomen in de berekening van de legitieme portie. Het idee is dat een ouder de legitieme portie niet nog meer kan verlagen door vlak voor het overlijden grote schenkingen te doen.

In het testament kan staan dat een kind is onterfd, maar dat het kind wel een legaat krijgt. Dit legaat wordt dan van de legitieme portie afgehaald. Zo ontvangt het kind niet meer dan de legitieme portie. Is het legaat lager dan de legitieme portie? Dan kan het onterfde kind nog steeds een deel opeisen uit de nalatenschap zodat deze wel minimaal de legitieme portie ontvangt.

De legitimaire massa wordt dus berekend door de waarde van de nalatenschap te berekenen – de schulden. Hier worden bepaalde giften bij opgeteld. Als de legitimaire massa is berekend, kunt u de legitieme portie berekenen.

Voorbeeld: De waarde van de erfenis is €300.000. Er is een schuld van €80.000 en in de afgelopen jaren zijn er schenkingen gedaan van in totaal €50.000. De legitimaire massa is dan €300.000 – €80.000 + €50.000 = €270.000.

De legitieme portie is de legitimaire massa, gedeeld door het aantal erfgenamen genoemd in de wet. Zijn er bijvoorbeeld volgens de wet drie erfgenamen (een langstlevende partner en twee kinderen). Dan deelt u de legitimaire massa (€270.000) door drie en daarna door de helft. De legitieme portie is dan: €270.000 : 3 = 90.000 : 2 = €45.000,-.

Welke informatie moet de executeur delen?

De executeur deelt informatie met de erfgenamen. Een onterfd kind is geen erfgenaam, dus de executeur heeft in beginsel ook geen informatieplicht tegenover hen. Voor de informatieplicht van de executeur, lees: Wat is de informatieplicht van de executeur?

De onterfde kinderen kunnen de executeur vragen hoe de legitieme portie is berekend. Er is geen wettelijke regeling waarin staat welke informatie de executeur moet delen. De kantonrechter in Midden Nederland heeft hier een uitspraak over gedaan. Daarin heeft de kantonrechter geoordeeld dat een onterfd kind toegang heeft tot alle relevante stukken om zijn positie te kunnen bepalen. In bovenstaand geval ging het om de volgende stukken:

onterfde
  • de aangifte en de aanslag erfbelasting;
  • bankafschriften op de sterfdatum van de overledene;
  • bankafschriften van de schenkingen die binnen 180 dagen voor het overlijden zijn verricht;
  • (voorlopige) aanslagen inkomstenbelasting van de afgelopen twee jaar;
  • informatie over levensverzekeringen en indien aanwezig afschriften van de polissen;
  • informatie over de eigen woning en een afschrift van de laatste WOZ-beschikking.

In een ander geval kan het zijn dat ook andere stukken relevant zijn.

Wat kan de executeur doen?

Een onterfd kind heeft dus vijf jaar de tijd op de legitieme portie op te eisen. Het kind zou dus nog jaren later kunnen aankloppen om zijn vordering op te eisen. Als de executeur ervoor kiest om het onterfde kind op de hoogte te stellen van het overlijden en de onterving, dan kan de executeur vragen of het kind de legitieme portie gaat opeisen of niet. Zo ontstaat er duidelijkheid en kan de nalatenschap afgewikkeld worden.

Reageert het onterfde kind niet op verzoeken van de executeur? Dan kan de executeur een verzoek indienen bij de kantonrechter een een kortere termijn instellen waarbinnen het kind een keuze moet maken. Na die termijn kan er geen aanspraak meer worden gemaakt op de legitieme portie. Zo kan de onzekere termijn dus enorm worden ingekort van vijf jaar, naar een redelijke termijn. Een redelijke termijn is bijvoorbeeld drie maanden.

Als de executeur ervoor kiest om het kind niet op de hoogte te stellen, is er geen duidelijkheid over de keus van het onterfde kind. De executeur weet dan niet of de legitieme portie op een later moment alsnog wordt opgeëist. Dit maakt het ook lastiger om de erfenis af te handelen. De executeur zal dat deel van de erfenis dus apart moeten houden voor het geval de legitieme portie alsnog wordt opgeëist. Als de executeur ervoor kiest om het over de erfgenamen te verdelen loopt de executeur het risico dat zij dit bedrag later moeten terugbetalen.

Lees meer over Verdieping

Aangewezen als executeur. Moet ik dit direct doen?

Ik ben aangewezen als executeur. Moet ik dat doen?

Nee, je bent niet verplicht om direct als executeur op te treden. Je mag zelf beslissen of je de taak als executeur wilt accepteren.

Aangewezen als executeur

Je bent aangewezen als executeur. De erflater kan dit voor het overlijden al aan jou hebben verteld. Mogelijk is dat ook met jou besproken, maar dat hoeft niet. Het kan ook zijn dat je dit nu pas hoort na het overlijden. Je bent niet verplicht om deze taak te accepteren. Je wordt pas formeel executeur door aanvaarding van de benoeming na het overlijden. Dit staat in artikel 4:143 van het Burgerlijk Wetboek.

Veel werk als executeur

De executeur beheert de erfenis en handelt deze af. Dat kan veel werk zijn. Zeker als het een grote erfenis betreft. Je moet de administratie controleren, zijn er nog openstaande schulden? Je moet op zoek naar de schuldeisers en deze betalen. Daarnaast moeten de bezittingen in kaart worden gebracht en de aangifte erfbelasting gedaan. Daarna maak je een overzicht van de erfenis, een boedelbeschrijving. Deze overhandig je aan de erfgenamen.

Lees ook: Wat zijn de bevoegdheden van de executeur?

aangewezen

Naast het werk kan het afhandelen van een erfenis ook een emotionele aangelegenheid zijn. Bijvoorbeeld als er ruzie is in de familie en de familieleden de erfenis gebruiken om oude rekeningen te vereffenen.

Risico voor de executeur

De executeur is verantwoordelijk voor de afhandeling. De executeur is persoonlijk verantwoordelijk een aansprakelijk voor het doen van aangifte erfbelasting. Ook moet de executeur zorgen voor de afdracht van de erfbelasting.

Erfbelasting uitbesteden

Je kunt als executeur ons inschakelen om de aangifte erfbelasting te verzorgen. Onze fiscalisten van erfbelastingexpert.nl stellen tientallen aangiftes per maand op. Voor een vaste lage prijs stellen wij de aangifte op. Dankzij onze deskundigheid weet je zeker dat je niet teveel erfbelasting betaalt. Dat is, zeker gelet op de aansprakelijkheid van de executeur, een prettige bijkomstigheid.

Lees alles over de aangifte erfbelasting

Beloning executeur

De erflater heeft in het testament bepaald of de executeur een vergoeding krijgt voor de werkzaamheden. De wettelijke beloning voor een executeur is 1% van de netto waarde van de erfenis. Maar er zijn ook andere beloningen mogelijk. Dat staat dan in het testament.

Verklaring van executele

Als je als executeur gaat optreden en de erfenis gaat afhandelen heb je meestal een verklaring van executele nodig. Dit is een verklaring van de notaris waarin staat wie de executeur is op grond van het testament. De notaris heeft ook gecontroleerd of die executeur de benoeming wilde aanvaarden.

Vaak zal de bank of een verzekeringsmaatschappij vragen om een verklaring van executele. Dan weten zij zeker dat ze met de juiste persoon communiceren en geld uitkeren.

Is er ook onroerend goed in de nalatenschap? Dan is een verklaring van erfrecht noodzakelijk. Door inschrijving van een verklaring van erfrecht in het Kadaster is de eigendom over gegaan op de erfgenamen zodat zij kunnen leveren.

Lees meer over Formele Zaken

Wat zijn precies de bevoegdheden van de executeur?

Welke bevoegdheden heeft de executeur?

De bevoegdheden van de executeur staan in het testament of de executeursbenoeming. De voornaamste taken zijn het beheren van de nalatenschap en het betalen van de schulden.

Verschillende soorten executeurs

bevoegdheden

In een testament of executeursbenoeming heeft de erflater opgenomen welke bevoegdheden de executeur heeft. Er zijn drie soorten executeurs: de begrafenisexecuteur, de beheersexecuteur en de executeur met afwikkelingsbewind. Ieder met hun eigen bevoegdheden.

De begrafenisexecuteur regelt alleen de begrafenis of crematie. Dat is de eenvoudigste executeur. Ook wel de executeur met 1 ster genoemd. Deze executeur heeft zeer beperkte bevoegdheden.

De beheersexecuteur regelt de erfenis, verkoopt eventuele goederen en de woning. Dat verkopen is beperkt tot voor zover dit nodig is om de schulden van de nalatenschap te betalen. Deze executeur komt het vaakst voor. Ook wel de executeur met 2 sterren genoemd.

De afwikkelingsexecuteur kan de hele erfenis afronden. De executeur heeft geen toestemming van de erfgenamen nodig. De executeur verdeelt de nalatenschap en keert ook de erfdelen uit. Ook wel de executeur met 3 sterren genoemd.

De taken en bevoegdheden van de executeur

In de wet (artikel 4:144 van het Burgerlijk Wetboek) staan de twee belangrijkste taken en bevoegdheden van de executeur:

  1. Het beheren van (de goederen van) de nalatenschap.
  2. Het betalen van de schulden van de nalatenschap.

Het doel van deze taken is dat de nalatenschap verdeeld kan worden. De executeur moet ervoor zorgen dat elke erfgenaam het geld of de goederen krijgt waar hij/zij recht op heeft. In de praktijk komen de taken van de executeur op het volgende neer (onder iedere link staat een artikel over die betreffende taak):

Wat is ‘het beheer van de nalatenschap’?

Er zijn geen wettelijke regels waarin precies staat omschreven wat onder het beheer van de nalatenschap valt. In het algemeen wordt aangenomen dat hieronder alle handelingen vallen die nodig zijn om het vermogen van de nalatenschap in stand te houden. Denk hierbij aan:

  • het onderhouden en verzekerd houden van onroerend goed;
  • het opzeggen van lopende huurovereenkomsten;
  • aangifte erfbelasting verzorgen;
  • taxeren van de inboedel en de woning;
  • het opzeggen van abonnementen;
  • het verkopen van een effectenportefeuille.

Boedelbeschrijving opstellen

De executeur maakt een boedelbeschrijving. Dat is een inventarisatie van de nalatenschap. Dus de bezittingen en de schulden. Er is geen wettelijke termijn voor het opstellen van de boedelbeschrijving. Wel moet sprake zijn van ‘bekwame spoed’, artikel 4:146 Burgerlijk Wetboek. Het opstellen van de boedelbeschrijving mag dus niet onnodig worden vertraagd of uitgesteld. Het kan ook zo zijn dat in het testament een termijn is opgedragen waarbinnen de executeur deze werkzaamheden moet hebben uitgevoerd.

Als er sprake is van een omvangrijke nalatenschap met bijvoorbeeld een onderneming, dan zal een boedelbeschrijving in het algemeen wat meer tijd in beslag nemen dan bij een relatief beperkte nalatenschap.

Er zijn wel regels over wat er in een boedelbeschrijving moet komen te staan.

Aanschrijven schuldeisers

Nadat de boedelbeschrijving is opgesteld kan de executeur de schuldeisers aanschrijven met het verzoek een opgave te doen van het exacte bedrag van hun vordering. Als dat gereed is kan de executeur de schulden betalen.

De goederen worden verdeeld over de erfgenamen of verkocht door de executeur. Met de opbrengst kunnen schulden worden afbetaald. Zijn er geen schulden meer? Dan wordt het restbedrag verdeeld over de erfgenamen.

Executeur en vervanging

Het kan zijn dat in het testament is voorzien in vervanging of inschakelen van hulp. Het testament moet nadrukkelijk deze mogelijkheid bevatten. Is dat niet het geval dan kan de executeur niet een algehele volmacht afgeven.

De verhouding tussen de erfgenamen en de executeur

Als er een executeur is benoemd, heeft deze de taken en bevoegdheden die in het testament zijn omschreven. De erfgenamen mogen deze taken niet zelf gaan uitvoeren. De executeur hoeft de erfgenamen ook geen toestemming te vragen om die taken uit te voeren. De executeur vertegenwoordigt de erfgenamen en heeft een informatieplicht tegenover deze erfgenamen.

Lees meer over Formele Zaken

  • © 2026 · verklaringvanexecutele.nl
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat
Verklaring van executele € 329,-
Start aanvraag